Ahmet Yorulmaz’dan Ayvalık’a bir ince selam – Müge Okur

 

AHMET YORULMAZ’DAN AYVALIK’A BİR İNCE SELAM – MÜGE OKUR

Ahmet Yorulmaz 7 Şubat 1932’de Sefa Caddesi’ne açılan sokaklardan birinde bulunan eski bir Ayvalık evinde dünyaya gelir. Annesi ev kadını, babası komisyoncudur. Giritli bir ailenin çocuğudur. Çocukluğu büyüklerinden dinlediği mübadele öyküleriyle geçer. Gazeteciliğe merak sardığından ortaokulu bırakır. İzmir, İstanbul ve Ayvalık’ta gazetecilik yapar. Cumhuriyet ve Milliyet gazetelerinin Ayvalık temsilciliğini üstlenir. Emin Süner Çarşısı Ahmet Yorulmaz’ın açtığı Geylan Kitabevi’nin adresi olur. Onu, daha çok “Kitapçı Ahmet” olarak tanırlar. Ayvalık’a yolu düşen sanatçıların da uğrak yeri oluverir Geylan Kitabevi. O zamanlar Ayvalık henüz küçük bir kasabadır.

Ahmet Yorulmaz “Türk Dünyası” adlı yerel gazete için kolları sıvar. Tek yaprak, 2 sayfa olarak çıkan Türk Dünyası Ayvalık’ın sosyal yaşamında önemli bir yer tutar. Ancak ekonomik imkansızlıklardan dolayı 8 ay yaşatabilir gazeteyi. Ayvalık’a olan sevgisi, kitaplarla iç içe geçen yaşantısı onu yazmaya iter. Ayvalık’la ilgili yazmayı kendine görev edinir. Yazın hayatında o kadar ilerler ki Türkçe- Yunanca çevirilere başlar. Yunancayı kendi çabalarıyla biraz da ilkokul ikiye kadar Girit’te okuyan dayısının yardımıyla daha çocukken öğrenir. Ahmet Yorulmaz, Varlık Dergisi’nde de yayımlanan Yunanca öykü ve şiirleri dilimize kazandırır. Bir yandan da yazmaya devam eder. İlk kitabı 1977 yılında basılır. Ayvalık’ı Gezerken isimli kitap Ahmet Yorulmaz’ın gözünden Ayvalık’ı anlatır. Yorulmaz ister ki, kitabını okuyanlar Ayvalık’ı geziyormuş hissini yaşasın. Başarır da…

Yazma yeteneğini Ayvalık’a borçlu olduğunu söyler; “Doğup büyüdüğüm Ayvalık zenginlikleri olan bir kent… Ayrıcalıkları var, olağanüstü güzelliklere sahip… Maddi-manevi her şeyimi o verdi bana… Örneğin, yazma yeteneği verdi. Bir ev verdi sonra… Ben de Ayvalık’a borcumu ödemeye çalıştım hep. İngiliz Lawrence Durrell’e, Yunan Kazancakis’e, Mısırlı Necib Mahfuz’a, bizde Yakup Kadri’den tutun Orhan Kemal’e kadar yazarlara bakın; neler vermişlerdir, hangi kentleri anlatmışlar, kurgular yapmışlardır?.. Diyeceğim, bu açıdan baktığınızda, benim Ayvalık üzerine monografiler yazmam, romanlarımı Ayvalık üstüne kurgulamam çok normal sayılmalıdır.”

Ahmet Yorulmaz’ın ilk romanı ‘Savaşın Çocukları’ Giritli Aynakis Hasan’ı anlatır.  Sonraki romanlarında da Girit, Cunda, Ayvalık ve mübadele öykülerini anlatır. ‘Savaşın Çocukları’ romanı Londra’da Oxford Üniversitesi’nde yapılan bir konferansta mübadele hakkında Türkiye tarafında yazılan ilk ve tek roman olarak değer görür. İngiliz antropoloji profesörü Peter Loizos ise yayımladığı bir tezde ‘Savaşın Çocukları’ ve yine Ahmet Yorulmaz’ın kaleminden çıkan ‘Kuşaklar’ kitaplarını kaynak olarak gösterir.

Ahmet Yorulmaz yıllar boyu yazdığı her romanda Ayvalık ve Ayvalık değerlerini anlatır. Mübadele, Rumlardan kalan mavnaları işleten Altındiş Hüseyin, yalınayaklarıyla ünlenen Arap Muharrem ve daha niceleri Yorulmaz’ın kahramanlarıdır. Onlar gerçektir, Ayvalık’tır, Ayvalık’a değer katan insanlardır.

Ahmet Yorulmaz biraz da Halikarnas Balıkçısı’na (Cevat Şakir Kabaağaçlı) benzer. Halikarnas Balıkçısı sürgün olarak geldiği Bodrum’dan bir daha ayrılamaz. Kalemini her oynattığında Bodrum’a ait kelimeler kağıda dökülüverir. Şimdi Bodrum’a girişte bir tabelaya kazılı sözleriyle geleni geçeni selamlar. Ahmet Yorulmaz ise Ayvalık’ın en önemli değerleri arasındaki yerini çoktan almıştır ve denizinden gökyüzüne, mübadilinden aşığına Ayvalık’a adımını atan herkesi inceden bir selamlar.

Ahmet Yorulmaz çok sevdiği Ayvalık’a zorunlu olarak veda edişinin beşinci yılında bir sempozyumla anılacak. Ayvalık İlçe Halk Kütüphanesi’nde gerçekleştirilecek bir dizi etkinlikle, Ahmet Yorulmaz’ın hayatına, ardında bıraktığı eserlere dair paneller yapılacak, sergiler düzenlenecek. Büyük bir emekle hazırlanan sempozyum üç gün boyunca Ahmet Yorulmaz’ı tanımak isteyen, tanıyıp anlatımlarına doyamayan ya da hasret gidermek isteyen herkesi bekliyor olacak.

9-11 Nisan günleri arasında Ayvalık İlçe Halk Kütüphanesi’nde yapılacak sempozyum Ahmet Yorulmaz’a dair bilmek istediğimiz ne varsa bizlere sunacak gibi görünüyor.

Kaynak: Bülent Şentay – Yakamoz Dergisi sayı: 13

Ahmet Yorulmaz’dan Ayvalık’a bir ince selam – Müge Okur” için bir yorum

  • 9 Nisan 2019 tarihinde, saat 13:44
    Permalink

    Sanatçı büyüklerimizden biri olan Ahmet Yorulmaz beyi anma programında emeği geçenleri kutluyorum..

    Yanıtla

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir